piątek, 19 września 2014

BUCH… it’s so hot

photo Monika S. Jakubowska
Who organised Kult’s concerts in Great Britain? Who organised this year’s unforgettable Women’s Day show featuring Nosowska, Maria Peszek and Brodka? There’s no need to introduce him to the fans of Polish music, especially to the expats. Bellow, Sławek Orwat will attempt to gather stories about the anarchy and the discovery of the Polish underground culture featuring its main character, Tomek Likus “Dziki” (“Wild”), a founder of BUCH IP, the art promotion agency.

The nickname “Dziki” comes from his surname: Likus – Dzikus and it stuck to him for good. He has been fascinated by music since his early childhood. With a dose of sentiment he often reminisces the old, reel-to-reel tape recorder, ZK 145, on which he listened to the immortal tunes of Pink Floyd, The Beatles, The Rolling Stones, and Perfect, the Polish group, for the very first time. 

Anarchistic ideas were born in his mind relatively early, and although they seemed to have faded over the years, he admits that today, when he sees the incompetence and greed of our politicians, his early ideas wake up again with the double force.

Chapter 1

GÓWNO ПРАВДА (BULLSHIT/ a Polish vernacular, which here combines the Polish word for “shit” and Russian and Polish word for “truth”/also the name of the Soviet newspaper) 

The group existed between 1988 and 1992. The idea of getting together was simple, Dziki explains it in one sentence: “Instead of fighting with each other, we wanted to scream out about all the problems from the surrounding us reality employing sharp lyrics and music.” They were young and craved “to rip out” from life everything, even the impossible. They didn’t think about the “West”. They wanted normal lives, which they only heard of – to have jobs and access to culture, to live without communist and pro-Soviet lies, and above all, to be in charge of their own fate. At first, the group favored the punk-rock style, but with time, their music became more industrial. They wrote their own music and lyrics, but from time to time borrowed from Witkacy and Andrzej Bursa. 

At the same time, the organization KONAR, The Capital Section Of The Naturally Realistic Anarchy, was created in order to officially organise concerts and exhibitions for both, young and more well-known artists. The government at the time made the young artists’ lives miserable with such effectiveness, that most of them ended up on a bench in the park, sipping cheap wine, and without any prospects for the better future. It was a typical “illness” of the Polish small towns, and KONAR was the smart answer and the antidote to such a state of being.

Tomasz Likus vel Dziki - vocalist
Krzysiek Żarski vel Żarówa - vocalist
Grzegorz Stolarski vel Larski - guitar
Tomasz Walak vel Waluś - bass
Marcin Bylica vel Bułek - drums

Chapter 2

Joy Vision Of Triana

photo Monika S. Jakubowska
This group was active from 1991 to 1993 and managed to record a few very promising tunes, which were never finished. Actually, the tapes had been left with the guitarist, who later passed away. In spite of the imperfect technical quality of these recordings, they were played on the radio station, Radio Verlum, in 2013, on the Polisz Czart show (Polish Chart) with Tomek Likus as its guest.

Tomasz Likus vel Dziki - vocalist
Marcin Bylica vel Bułek - drums
Czesław Żak vel Wodzu - guitar
Marek Siegmund - guitar (died in 2012)
Janusz Sołoma vel Samiec - bass (died on stage in 2011)
music - band
lyrics - Dziki, Rafal Celadyn vel Syfon Marcin Bylica vel Bułek and Jurek Wikla

Chapter 3

London, the time of fulfilment.

Dziki showed up in the UK on the New Year’s Eve in 1999, and it was the visit planned in one hundred percent by him. He always wanted to live in one of the world’s music capitals. His plans included even New York, but London has always had its undeniable allure to a Pole, a flight home takes less time than a train ride from Cracow to Warsaw. Dziki assumed from the beginning, that he would live in a squat. This unusual decision brought him closer to the music labelled psytrance&progressive. He also discovered straightaway what the illegal events are all about. At first, he could not believe how it was possible to attract two thousand people to a three-day long event, featuring world-class DJs, without a single advertisement, and on top of it, without bothering anyone! At one point, Dziki concluded, that he cannot “be stuck in the dead-end street”. He started working hard, meeting new people, learning the local habits, and one day, he decided to bring… Kult to London.

Chapter 4

23 March 2003 – Kult, … a siege 

photo Monika S. Jakubowska
One day, Dziki and his friend Zack decided to organise a concert in London for Kult… and as they had decided, they managed to pull it off. Back then, to have a foreign band perform in the UK required a one day work permit issued by Home Office. Faxed documents with permit to perform in the UK arrived at the border as Kult had already waited there. Those were the times when even the smallest wrong detail could have prevented the musicians from entering Great Britain! The concert of Kult, on 23 March 2003, in no longer existing Astoria, seems to have been – from the perspective – paradoxically the best concert that Dziki had ever succeeded to organise. The tickets were sold out two weeks before the event, and the “scalpers” were offering them for up to 120 pounds each! In spite of such an enormous price, people were fighting over them, and still more than 800 people were left out without the tickets, standing outside the club! The first concert of Kult in the UK was recorded and still resides in the BUCH’s archives. It has never been published, though.

Chapter 5

BUCH… it’s so hot

designer : Krzysztof Grabowski (Dezerter)
A one-person company, BUCH, was born in London along with the first concert of Kult. The concert agency BUCH International Promoters, during its 10 year existence, has organised approximately 200 concerts and events within the UK, Ireland and the Netherlands, with 90% of them taking place in London. There have been ups and downs for BUCH IP but regardless of its economic situation, Tomek admits: “I fulfil my dreams doing what I love, although, it’s not an easy and a very stressful job.” 

In 10 years, BUCH organised concerts for aforementioned Kult, KNŻ, Pidżama Porno, T. Love, KSU, Dezerter, Wilki, Renata Przemyk, Perfect, Habakuk, Tomek Lipiński, Tilt, Gaba Kulka, Raz Dwa Trzy, Czesław Śpiewa, Hey, Luxtopreda, Maria Peszek, Maryla Rodowicz, Lech Janerka, Pogodno, Homo Twist, Maciek Maleńczuk, Myslovitz, Voo Voo, Kayah. There were also two hip hop concerts and Neonówka, the cabaret. There are a lot of bands and artists asking BUCH to help them organize a performance in London. Not everyone fits the “bill”. BUCH won’t organise disco polo or powdery pop concerts. In 10-year BUCH’s existence, there were many cyclical events such as “Anti-parties” featuring different bands, DJs or photography exhibitions. At least once a year, BUCH IP tries to invite a band or an artist who has never performed in the UK.

With Krzysztof "Grabaż" Grabowski (photo Monika S. Jakubowska)
BUCH IP also organised the bands’ overview event. In 2006, the first Overview Of Music Bands and Artists took place in the White Eagle Club in Balham. There was also a Damian Chrobak’s and Chris Nico’s photography exhibition. The event was led by a performer, Paweł „Konjo” Konnak. The only requirement to participate was the proof of the Polish roots of at least one band member. Among bands who participated were Non Profit, NIMH and The Socalites. The jury was present and the grand finale featured the Tomek Lipiński’s solo. Each and every group was a winner because they all opened for for Dezerter, Hey and Kult. The best one – Polish-African, The Socalites, was helped by BUCH IP to release their demo album (2000 samples). The album, so far, is the one and only official publication of the BUCH Records.


The one and only Women’s Day

With Kasia Nosowska (photo Sławek Orwat )
Dated annually on 8th of March, the traditional Women’s Day, in spite of the latest criticism, is as old as the European civilization. It’s not true, that it can only be associated with the social movement. Before women stood up for their rights more than one hundred years ago, already in ancient Rome, during the first days of March, which also happened to be the first month of their calendar, husbands had had a habit of giving their wives the most generous presents and fulfilling their wildest dreams. This celebration was called Matronalia, and – as proven by experts – it was the most awaited and enjoyed time of the year by men. 

This year’s celebration of the Women’s Day in London – similarly to the Roman Metronalia – was not dictated by the better half of the Polish immigration. Quite the contrary, the gift, the Polish ladies received this year from the BUCH company on that day, not only surprised them with its scale but also with its creativity. On Saturday, 8 March 2014, in The Forum in London, the concert which was about to take place, had electrified by its scale from the moment it had been announced. Not only those living in London came to see this unique celebration, but also many Poles residing in other distant European cities such as Glasgow, Aberdeen, Edinburgh, Hamburg, Rotterdam, and even Oslo. 

With Maria Peszek (photo Damian Chrobak)
The concert started at 7 p.m. with Kasia Nosowska’s performance. Then, Maria Peszek followed. It was even more amazing treat to listen to the latter artist’s live concert since her announcement of taking a break from touring. The last of three musical gifts from BUCH IP, was Monika Brodka’s performance, which ended this five-hour long spectacle, and the person signed below had a pleasure to host this fantastic event, as well as present each of three ladies of Polish music with a traditional carnation and… a pair of tights. 

Sławek Orwat

czwartek, 18 września 2014

27-go września w Londynie wystąpią Gabinet Looster i Kult! Zzaprasza Buch IP

KULT-owe rozmowy - Rozmowa druga: "Mam ogromną potrzebę tworzyć muzykę" - z saksofonistą zespołów Kult i Sing Sing Penelope Tomaszem Glazikiem rozmawia Sławek Orwat (JazzPRESS - wrzesien 2014)

fot. Damian Chrobak
- W Cekcynie, w czasach szkoły podstawowej ukończyłeś ognisko muzyczne w klasie fortepianu. Po latach zostałeś absolwentem Państwowej Szkoły Muzycznej im. Artura Rubinsteina w Bydgoszczy w klasie saksofonu. Dlaczego zdecydowałeś się właśnie na ten instrument?

- Zdając do szkoły muzycznej w Bydgoszczy nie miałem najmniejszych szans dostać się na fortepian, dlatego zmuszony byłem wybrać inny instrument. Saksofon wybrałem z prozaicznego powodu. Mąż siostry mamy grał kiedyś na saksofonie i miał stary alt Weltklanga. Zgodził się pożyczyć go na jakiś czas, więc zdecydowałem się na saksofon (śmiech).

- Niedawno obchodziłeś 10-lecie swojej oficjalnej dyskografii. Twój saksofon usłyszeć można na dwóch, trzech, a czasami nawet czterech wydawnictwach płytowych rocznie. Jesteś tak bardzo pracowity, czy po prostu nie potrafisz żyć bez stawiania sobie kolejnych wyzwań?

- Będę nieobiektywny oceniając swoją pracowitość. Z perspektywy minionych lat wiem, że miałem okresy bardzo aktywne i delikatnie mówiąc mniej pracowite. Tak naprawdę to większość tych wydawnictw powstało niezależnie ode mnie. Nie podchodzę do muzyki na zasadzie stawiania sobie nowych wyzwań. Mam ogromną potrzebę tworzyć muzykę i to robię.

- Czy można powiedzieć, że album Kazika Piosenki Toma Waitsa był czymś w rodzaju trampoliny, która wrzuciła Cię w wielki świat muzycznego show biznesu?

- Z pewnością nagranie tej płyty i zagranie kilku koncertów spowodowało propozycje dołączenia do zespołu Kult, ale czy to “wielki świat muzycznego show biznesu” tego nie wiem (śmiech).

- Zanim rozpocząłeś jazzowo-rockową karierę z Sing Sing Penelopę i Kultem, współtworzyłeś projekt o nazwie 4 Syfon. Czy były to faktycznie twoje początki, czy istniało jeszcze coś wcześniej?

- Pierwszym moim zespołem była szkolna orkiestra mandolinowa “Campanella” z Cekcyna. Grałem w niej na gitarze, flecie, syntezatorze, perkusji i saksofonie. Orkiestrę prowadzi do dzisiaj mój pierwszy nauczyciel Pan Adam Filipski. Już w szkole średniej grałem w zespole TuTu Quartet. Zespół założyło dwóch Piotrów: Olszewski (gitara) i Dudek (perkusja). Na gitarze basowej grał Tomek Hupa. Nie nagraliśmy płyty, ale zagraliśmy kilka koncertów. Z Piotrem Olszewskim kilka lat później założyliśmy zespół Sami Szamani. Jeśli chodzi o zespół 4 Syfon to faktycznie był to początek drogi, którą do dzisiaj kroczę. Wszystko zaczęło się od poznania Janusza Zdunka ówczesnego studenta AM w Bydgoszczy, do którego zgłosiłem się na lekcje improwizacji. Był to czas, kiedy powstawał klub Mózg, Jasiu grał w zespole Mazoll & Arytmic Perfection i zakładał swój zespół Trio Syfon. Jasiu zaproponował mi dołączenie do zespołu 4 Syfon. Zaprowadził mnie do Mózgu na próbę i jak zobaczyłem to wszystko, to zwariowałem. Trwam w tym szaleństwie do dzisiaj i mam nadzieję, że nigdy mi nie przejdzie (śmiech)..

fot. Monika S. Jakubowska
- Grasz dla dwóch całkowicie różnych publiczności. Jak myślisz, jaki procent fanów Kultu ma świadomość twojego drugiego oblicza muzycznego? Kim czujesz się bardziej - instrumentalista jazzowym czy muzykiem Kultu?

- Myślę,że znikomy procent fanów Kultu ma świadomość “mojego drugiego oblicza”. Czuje się po prostu muzykiem - twórcą.

- Podobnie jak Tymon Tymański, nieustannie krążysz pomiędzy rockiem i yassem. Przed dwoma laty Tymon podzielił się ze mną następującą opinią: "... yass powstał w latach 90-tych gdzieś na pograniczu Bydgoszczy i Trójmiasta. Co prawda moi przyjaciele z kręgu dawnego Young Power - Włodzimierz Kiniorski i Antoni Gralak twierdzili, że wpadli na pomysł podobnej koncepcji wspólnej sceny muzycznej już wcześniej, właśnie myśląc o słowie „yass”. Nie mam powodu nie wierzyć Gralakowi i Kiniorowi. Faktem jest, że słuchając ich płyt i koncertów, mieliśmy świadomość, że są rodzajem alternatywy jazzu polskiego, który w latach 80-tych kojarzył nam się z gastronomią. Nie był to ten jazz, który powstawał w Polsce w latach 60-tych czy 70-tych. Stracił „jaja” i publiczność, stał się zachowawczy i konserwatywny". Jak ty postrzegasz zjawisko yassu w polskiej rzeczywistości muzycznej?

- Dla mnie było to na tyle ciekawe, prawdziwe, świeże i kręcące, że jestem dzisiaj czynnym muzykiem. Po latach stagnacji i duszności powstało środowisko, które otworzyło “czaszki” wielu muzykom i nie tylko. Owoce tego zbieramy do dzisiaj i mam nadzieję, że nigdy nie przestaniemy zbierać…

- Wojciech Jachna - trąbka, Daniel Mackiewicz - piano, Patryk Węcławek - bas i Rafał Gorzycki - perkusja. Fani jazzu doskonale znają tych znakomitych instrumentalistów. Mógłbyś przybliżyć w kilku słowach muzyków Sing Sing Penelope tym, których jazz dotychczas nie pochłonął?

- Dobrzy instrumentaliści, ciekawi kompozytorzy i improwizatorzy oraz wspaniali ludzie.

- Spokój, przestrzeń, refleksyjność - tak określiło waszą muzykę jedno z pism jazzowych. Jak powstają takie klimaty i jak mają się one do dynamitu, jaki dominuje w muzyce Kultu? Jak radzisz sobie z tą muzyczną dwubiegunowością?

- Jak powstają? Zupełnie normalnie (śmiech). Od konkretnych tematów do długich improwizowanych faz. Od pojedynczych pomysłów do koncepcji całych płyt. Muzyka Sing Sing Penelope jest niemal totalnym przeciwieństwem piosenek Kultu, ale jedno i drugie to muzyka. Ta dwubiegunowość pozwala mi odpoczywać psychicznie od każdego z biegunów. Jedynym minusem tej sytuacji jest dzielenie czasu na dwa. Wymaga to dużej dyscypliny i odpowiedniej gospodarki czasem, a i tak nie zawsze udaje się to pogodzić czasowo.

- Inna opinia o Sing Sing Penelope szufladkuje was jako elektryczny jazz, doprawiony brzmieniami o post rockowej proweniencji i psychodelicznym transem. Jak ty sam określasz muzykę, którą tworzycie?

- Muzyka Sing Sing Penelope przez lata istnienia zespołu bardzo ewoluowała. Ta “szufladka”, którą podałeś odnosi się raczej do początków istnienia zespołu. Nie lubię etykiet w muzyce, ale gdybym miał określić muzykę, która powstawała na ostatnich wydawnictwach to nazwałbym to minimal yass (śmiech).

- Przed ośmiu laty podczas obchodów Roku Polskiego w Niemczech Sing Sing Penelope otrzymał wyróżnieni, dzięki któremu krótko potem wystąpiliście na zaproszenie Oxford University. Jesteś więc na Wyspach znany nie tylko jako muzyk Kultu. Jak zostaliście wówczas przyjęci i czy mieliście okazję spotkać polskich fanów jazzu?

- No i tu właśnie wychodzi minus dzielenia czasu na dwa… Nie grałem na tym koncercie z powodu koncertów z Kultem. Z opowiadań kolegów pamiętam, że koncert był słabo przygotowany technicznie, ale muzycznie był bardzo dobry. Przyjęcie było bardzo ciepłe.

- Na efekty tego występu nie trzeba było długo czekać. Londyńska rozgłośnia radiowa Last.fm typując najlepsze albumy z awangardową muzyką jazzową za rok 2005, umieściła wasz debiutancki album w pierwszej dziesiątce. Jak ten sukces przełożył się na popularność Sing Sing Penelope w jazzowym światku na Wyspach?

- Myślę, że przełożył się w znikomym stopniu.

- Wraz Sing Sing Penelope na zaproszenie Mariusza Adamiaka wystąpiłeś podczas prestiżowego Warsaw Sumer Jazz Days 2005. Pojawiły się tam wówczas takie tuzy światowego jazzu jak Bobby McFerrin, Chick Corea czy Marcus Miller. Nie był to zresztą jedyny wasz występ podczas imprezy odbywającej się pod tym szyldem. Czy były to wasze najważniejsze koncerty, czy zagraliście tez na innych wydarzeniach podobnej rangi? 

- Na pewno ważne są koncerty na imprezach tej rangi. Czy były to najważniejsze koncerty? Pod względem zdobywania nowych fanów na pewno tak. Innych względów nie widzę. Ja nie lubię zbytnio takich koncertów, gdyż zwykle dzieje się tam wszystko bardzo szybko i nie zawsze muzyka jest najważniejsza… Zespół grał jeszcze na kilku ważnych festiwalach.

fot. Monika S. Jakubowska
- Także w roku 2005 zespół Sing Sing Penelope wraz z Leszkiem Możdżerem, Simple Acoustic Trio Tomasza Stańko oraz Braćmi Oleś został uznany za jedną z tych formacji, które przyczyniły się do pokoleniowej zmiany na polskiej scenie jazzowej. Nasz jazz to od dziesięcioleci potęga światowa. Jak radzi sobie młode pokolenie polskich muzyków jazzowych na arenie międzynarodowej obecnie?

- Z tego co uda mi się nieraz wyczytać w prasie czy internecie wydaje mi się, że radzi sobie świetnie.

- Twoja współpraca z Kazikiem Staszewskim, to nie tylko Kult. Razem współtworzyliście także formację Buldog. Jak postrzegasz postać Kazika i jaką rolę odegrał on w twoim życiu artystycznym?

- Oprócz współpracy zawodowej również stosunkowo dużo czasu prywatnego spędzamy razem. Tak jakoś wyszło i bardzo się z tego cieszę, bo to super kolega (śmiech|). Że Kazik wielkim artystą jest, to zapewne każdy wie. Ja mogę dodać, że to wielki człowiek. Oczywiście ma swoje słabości jak każdy, ale darze go ogromnym szacunkiem i nic nie wskazuje na to, żeby to się zmieniło. Na pewno odegrał wielką role w moim życiu artystycznym. Najbardziej dziękuje mu za to, że w ważnym momencie życia pomógł mi uwierzyć w siebie.

fot. Monika S. Jakubowska
- Poza twoimi podstawowymi zespołami, grywasz także w kilku grupach bydgoskiej sceny improwizowanej: Spejs, Sami Szamani, Contemporary Noise Quintet, Glabulator. Miałeś także epizod w sesji nagraniowej dla projektu Kasia i Wojtek. Jak znajdujesz czas na to wszystko i czym jeszcze zamierzasz nas zaskoczyć?

- Od kiedy urodziła mi się druga córka, czasu mam coraz mniej. Również odległość z Warszawy, w której mieszkam z rodziną od kilku lat coraz bardziej utrudnia kontynuacje tworzenia nowych rzeczy z tymi zespołami. W sumie przez ostatnie miesiące tak naprawdę tylko z Glabulatorem prężnie działamy. Reaktywowaliśmy się po 7 latach przerwy i wszystko wskazuje na to, że czas przerw doszedł końca (śmiech). Wydaliśmy dwie płyty, mamy nagrany materiał na kolejną i pomysły na następne. Mam nadzieję, że będziemy grać coraz więcej koncertów, chociaż najbardziej zależy mi na kolejnych płytach.

- W 2010 roku ukazały się aż trzy płyty z Twoim udziałem: MTV Unplugged Kultu, Electrogride Sing Sing Penelope oraz Chrystus miasta zespołu Buldog. Jakie albumy przygotowujesz w najbliższym czasie i kiedy można Cię będzie zobaczyć w UK w wydaniu jazzowym?

- Jak już mówiłem produkujemy kolejną płytę Glabulatora, która powinna ukazać się jesienią. Zimą chcielibyśmy zagrać kilka koncertów. Może uda się zorganizować koncerty w UK. Wszystkie informacje związane z wydawnictwami i koncertami można znaleźć na naszym facebooku.

- Pamiętasz może jakieś szczególnie zabawne wydarzenie w historii twoich występów w grupie Kult?

- Pamiętam taką jedną szczególnie zabawną, ale nie opowiem, bo jest niecenzuralna (śmiech)

KULT-owe rozmowy - Rozmowa pierwsza: "Świat dalej będzie staczał się po równi pochyłej" - z managerem zespołu Kult Piotrem Wieteską rozmawia Sławek Orwat (Cooltura - Londyn)

- Czy Novelty Poland był na początku waszej wspólnej drogi artystycznym punktem wyjścia, czy też przeciwnie - powołując do życia Kult, postanowiliście wraz z Kazikiem Staszewskim pójść w zupełnie innym kierunku?

- Novelty Poland był reaktywowany po rozpadzie Polandu. Ja w Novelty Poland nie grałem :-) (o ile dobrze pamiętam to chyba Jeżyk tam grał).

- Co spowodowało twoje odejście z Kultu w roku 1986?

- Wspólnie z ówczesnym klawiszowcem Kultu (Jackiem Szymoniakiem) zdecydowaliśmy się zostać Świadkami Jehowy, a ponieważ byliśmy wówczas kawalerami nie obciążonymi obowiązkami rodzinnymi, to czas jakim dysponowaliśmy, postanowiliśmy przeznaczać na głoszenie o Królestwie Bożym, a nie na muzykowanie.

- Połączenie instrumentów klawiszowych i dętych plus zaangażowane społecznie teksty, czy zupełnie inny powód? Na czym twoim zdaniem polega fenomen ponad trzydziestoletniej, niesłabnącej popularności zespołu Kult?

- Bardzo dobre teksty – przede wszystkim te z pierwszej połowy istnienia Kultu, charakterystyczny styl Kultu (niespotykany również w muzyce światowej), charyzma Kazika, charakter pozamuzyczny kapeli, stabilny skład i różne afery, które co jakiś czas się pojawiają :-)

- Jako basista spędziłeś w Kulcie 4 lata. Za rok będziesz obchodził 20-lecie kierowania zespołem. Jak oceniasz oba te okresy i jak wytrzymałeś 9 lat bez Kultu?

- Te 4 lata grania w Kulcie wspominam miło. Granie w kapeli było spełnieniem moich marzeń, w dodatku ten okres był czymś więcej niż tylko granie kapeli – był w tym również parowątkowy przekaz (m in. światopoglądowy, nasz stosunek do polityki, mody młodzieżowej lub tzw. szołbiznesu). Po latach zacząłem tęsknić do grania. Dlatego powstał Buldog, w którym z pomocą kolegów mogłem się ponownie zrealizować artystycznie. Kiedy w 1995 roku rozpocząłem pracę managera Kultu był to już inny zespół – bardziej urockowiony, gitarowy. Jednak od tego czasu moja rola w Kulcie nie polega już na tworzeniu lub nagrywaniu muzyki :-)

- Kazik Staszewski, Jacek Szymański, Wojciech Jabłoński, Adam Swędera, Janusz Zdunek, Tomasz Glazik. Wszyscy wyżej wymienieni w jakimś stopniu byli wcześniej związani z Kultem. Czy Buldog miał być Twoją odpowiedzią na przerwanie działalności KNŻ?

- Nieee, Buldog nie miał nic wspólnego z działalnością KNŻ (lub jej brakiem). Skąd przyszło ci to do głowy ? :-) Buldog był po prostu zaspokojeniem potrzeb wyrazu artystycznego. Ten zespół nie powstał dlatego bo KNŻ się rozpadł :-)) Zresztą Kazik doszedł dopiero po 2 latach naszego muzykowania.

- Czy - cytując teksty Buldoga - głos "Wolnego Poety"* posiada dziś jeszcze moc, która oderwie od posad "na pozór porządnych, stawianych za wzór**... śmiesznych ludzi, obwieszonych gwiazdami*"? Czy przypadkiem po raz kolejny nie nadchodzi dla artystów czas na oczyszczenie Polski z zarozumiałych hipokrytów i pseudo autorytetów? 

- Ojej… Sądząc po frekwencjach na koncertach Buldoga to ten głos “Wolnego Poety” na pewno nie ma mocy, która oderwie od posad ludzi obwieszonych gwiazdami :-)) a odpowiadając bardziej poważnie to też uważam, że obecnie głos “Wolnego Poety” nie jest w stanie zburzyć żadnych posad. Chociaż biorąc pod uwagę w jakim kierunku zmierza kultura szeroko pojęta, mam nadzieję, że nastąpi w pewnym momencie przesyt tymi wszystkimi celebrytami i ogólną pustą miernotą… wtedy może nastąpiłby jakiś powszechny powrót do sztuki bardziej zaangażowanej. Ale jestem przekonany, że do tego nie dojdzie, ponieważ ten świat dalej będzie staczał się po równi pochyłej.

- Po odejściu Kazika z Buldoga jego teksty zastąpiliście wierszami Tuwima. Czy można zaryzykować stwierdzenie, że obaj podobnie postrzegają rzeczywistość i że w kwestiach społecznych nic nie zmieniło się u nas od czasów przedwojennych?

- Tak, zgadzam się z tym.

- Pomimo plejady znakomitych autorów, jacy przewinęli się przez polską scenę rockową w ciągu ostatnich 30 lat,  chyba tylko Grzegorzowi Ciechowskiemu, Kasi Nosowskiej, Grabażowi i właśnie Kazikowi udało się przełożyć ambitny autorski repertuar na sukces medialny. W czym twoim zdaniem należy upatrywać przyczyn tego zjawiska?

- W dobrych tekstach, dobrych kompozycjach oraz aktywnej działalności koncertowej.

- Czy znany polityk Ministerstwa Spraw Zagranicznych Jerzy Pomianowski, którego tabla zostały wykorzystane na jednym z najlepszych albumów Kultu - Spokojnie, utożsamia się jeszcze z zespołem? Jego sylwetka na Wikipedii nie mówi o tym ani słowa.

- Nie wiem musiałbyś chyba jego się o to zapytać :-)

- W 2009 roku około 200 osobowa grupa mieszkańców Kłodzka zrywając plakaty, domagała się odwołania koncertu zespołu Kult podając kuriozalny powód, iż zespół gra muzykę alternatywną i psychodeliczną oraz że teksty utworów "Religia Wielkiego Babilonu" i "Post" obrażają ich uczucia religijne. Czy wspominasz więcej takich momentów, czy był to jednorazowy przypadek? 

Przed londyńskim koncertem Kultu w roku 2013 (fot. Monika S. Jakubowska)
- Nie pamiętam więcej takich przypadków, no może poza pozwaniem Kazika przez posła Szafrańca (chyba z ZChN)

- Czy Kult jest w stanie stworzyć jeszcze album, który dorówna popularnością takim krążkom jak Spokojnie, Mój Wydafca, czy Tata Kazika, czy nastawiacie się raczej na działalność koncertową?

- Absolutnie tak, być może najlepsza płyta Kultu jest jeszcze przed nami. Obecnie po dojściu Wojtka Jabłońskiego i Jarka Ważnego ten zespół zdecydowanie odżył uważam, że jest to bardzo kreatywny skład.

- Jesteś współautorem "Krwi Boga". Czy uważasz tę kompozycję za swój największy przebój, jaki stworzyłeś czy masz sentyment do zupełnie innego kawałka?

- “Krew Boga” muzycznie nie odzwierciedla dokładnie mojej osobowości. Zdecydowanie bardziej utożsamiam się z “Do generałów”, “Chrystusem Miasta”, “Piosenką Młodych Wioślarzy”, "Udana Transakcja" (Kult), "Wódka" (Kult), "Ostatnia Wojna" (Kult), "Elita" (Buldog) i "V Rozbiór Polski" (Buldog) lub “Konsumentem” – te utwory wyrażają mój świat muzyczny. A “Krew Boga” to taki wczesny The Cure :-)

- Czy w Polsce na waszych koncertach jest podobna atmosfera, czy jest coś, co wyróżnia londyńską publiczność?

- Wszędzie raczej jest podobnie, no może w skali 1-5 o ten 1 punkt w Londynie jest bardziej żywiołowo :-)) Szczególnie przy “Polsce” granej i śpiewanej w Londynie mam ciarki…

*   cytat z utworu "Do Generałów"
** cytat z utworu "Elita"

BUCH... jak gorąco (Pangea pażdziernik 2014)

fot. Monika S. Jakubowska
Tomasz Dariusz Antoni Likus urodził się 9-go października 1970 roku w Trzebini. Ksywa "Dziki" wzięła się od nazwiska... Likus – Dzikus... aż w końcu przylgnęła do niego na stałe. W latach 1988 - 1992 występował w punkowo-industrialnym zespole GÓWNO ПРАВДА, a w 1991 - 1993 współtworzył nowofalową formację JOY VISION OF TRIANA. Przez rok był wokalistą grupy TOXIC MOON. Pełnił też rolę managera w zespole Śfider Anyy, który zagrał jako support podczas pierwszego, historycznego koncertu Kultu w Londynie w roku 2003. Tomek był także współzałożycielem oraz pełnił rolę vice-prezesa Stowarzyszenia Promocji Sztuki KONAR (Kapitalny Odłam Naturalnej Anarchii Rzeczywistości), która zajmowała się cyklicznym organizowaniem wystaw i koncertów. Muzyką nasiąkał od wczesnego dzieciństwa. Z sentymentem wspomina stary szpulowy magnetofon ZK 145, z którego po raz pierwszy usłyszał nieśmiertelne kawałki Pink Floyd, The Beatles, The Rolling Stones i naszego Perfectu. Idee anarchistyczne zrodziły się w jego głowie dość wcześnie i pomimo, iż stopniowo zaczęły odchodzić na boczny tor, dziś nie zaprzecza, że gdy przygląda się nieudolności i chciwości polityków oraz dostrzega masę debilizmów, jakie na co dzień go otaczają, młodzieńcze ideały często się w nim budzą ze zdwojoną siłą.

Rozdział 1

Istniała w latach 1988 - 1992. Ideę powstania grupy Dziki określa jednym zdaniem: "Zamiast walczyć między sobą, staraliśmy się poprzez teksty oraz ostrą muzykę wykrzyczeć problemy otaczającego nas świata." (litera A w słowie Prawda była znaczkiem "Anarchia", a samo słowo "Prawda" pisane po rosyjsku wzięło się od nazwy moskiewskiego dziennika). Byli młodzi i chcieli od życia wyrwać wszystko, co wydawało się wtedy niemożliwe. Nie myśleli o "zachodzie". Chcieli normalności, o której jedynie słyszeli, czyli mieć pracę, dostęp do kultury i żyć bez komunistycznej proradzieckiej ściemy, a przede wszystkim móc decydować o swoim losie. W początkowej fazie istnienia grupa reprezentowała nurt punk-rockowy. Z biegiem czasu ich muzyka stawała się coraz bardziej industrialna. Tekstowo i muzycznie byli samowystarczalni, ale od czasu do czasu wykorzystywali w swoich utworach również teksty Witkacego oraz Andrzeja Bursy. W projekcie GÓWNO ПРАВДА młodzi muzycy z różnych przyczyn i ograniczeń nie mogli jednak przedstawiać swoich "luźniejszych" pomysłów, do których nieustannie ich ciągnęło. Na bazie tych przemyśleń w konsekwencji powołali do życia muzycznie i tekstowo "pokrzywioną" formację o swojsko brzmiącej nazwie The Sisiors, która wydawała na świat tzw. piosenki niezaangażowane, których teksty nie nadawały się do żadnych oficjalnych publikacji.

fot. Monika S. Jakubowska
W skład zespołu GÓWNO ПРАВДА wchodzili:
Tomasz Likus vel Dziki - vocal
Krzysiek Żarski vel Żarówa - vocal
Grzegorz Stolarski vel Larski - gitara
Tomasz Walak vel Waluś - bass
Marcin Bylica vel Bułek - perkusja

KONAR, czyli Kapitalny Odłam Naturalnej Anarchii Rzeczywistości powstał po to, aby pełni pomysłów muzycy, mogli w sposób oficjalny organizować koncerty i wystawy zarówno młodym jak i bardziej doświadczonym twórcom. Konieczność założenia tej organizacji wyszła z potrzeby legalnej działalności. Ówczesne władze oświatowe na wszelkie sposoby tak utrudniały życie młodym ludziom z twórczym niepokojem w głowach, iż większość z nich kończyła - jak podkreśla Tomek - na ławeczkach w parkach, popijając tanie wina, bez możliwości pracy, rozwoju i jakiegolwiek planu na przyszłość. Była to typowa "choroba" małych polskich miasteczek, a KONAR stanowił inteligentnie opracowaną odpowiedź i swoiste antidotum na na ów stan rzeczy i organizacyjną niemoc.

Rozdział 2
Joy Vision Of Triana

Wizyta w Polisz Czart (fot. Monika S. Jakubowska)
Zespół działał w latach 1991 - 1993 i w przeciwieństwie do poprzedniej formacji Dzikiego, w roku 1992 zdążył jeszcze zarejestrować w rzeszowskim studio nagrań kilka bardzo udanych utworów, które jednak nigdy nie zostały zmiksowane, a taśma matka została w rękach gitarzysty, który odszedł z tego świata. Pomimo niedoskonałej jakości technicznej nagrań, w roku 2013 miała miejsce ich radiowa premiera na antenie Radia Verulam w St. Albans podczas programu Polisz Czart, którego Tomek Likus był gościem.

Kapela grała w składzie:
Tomasz Likus vel Dziki - vocal
Marcin Bylica vel Bułek - perkusja
Czesław Żak vel Wodzu - gitara
Marek Siegmund - gitara (zmarł w roku 2012)
Janusz Sołoma vel Samiec - bas (zmarł na scenie w 2011)
muzyka - zespół
teksty - Dziki i Rafal Celadyn vel Syfon Marcin Bylica vel Bułek oraz Jurek Wikla

Rozdział 3
Londyn, czyli czas spełnienia

Na Wyspach Dziki pojawił się w Sylwestra 1999 i był to w stu procentach przyjazd zaplanowany. Rok 2000 Tomek Likus powitał w ówczesnym barze Lorka na Stoke Newington. Zawsze chciał zamieszkać w jednej ze światowych stolic muzyki. W planie był ponoć nawet New York, ale Londyn ma dla Polaka tę niezaprzeczalną zaletę, że leci się z niego do domu krócej, niż jedzie pociągiem z Krakowa do Warszawy. Dziki z góry założył, że będzie mieszkał na squacie, nie wiedząc do końca, co to jest squat. To szczególne miejsce zbliżyło go do muzyki spod szyldu psytrance & progressive. Szybko też poznał, czym są tak zwane nielegalne imprezy. Z początku nie mieściło mu się to w głowie, jak można zebrać dwa tysiące osób, na trwającej przez trzy dni imprezie, na której grają światowej sławy DJ-e i mimo, że wydarzenie nie istnieje na żadnej oficjalnej liście koncertów, nikomu ono nie przeszkadza! Dzięki pochodzącej z Trójmiasta, grupie Pangea z DJ Piranha na czele Tomek poznał wywodzącą się z muzyki goa, odmianę psychedelic trance, zaliczając takie festiwale jak Sonica we Włoszech oraz Boom w Portugalii. W pewnym momencie Dziki uznał, że nie powinien dalej "stać w miejscu", bo życie - jak sam mówi - jest zbyt krótkie, by zbyt długie przestoje marnowały uciekające chwile. Bardzo intensywnie pracował, poznawał nowych ludzi i miejscowe obyczaje, aż któregoś dnia postanowił, że sprowadzi do Londynu... Kult.

Rozdział 4
23 marca 2003 - Kult, czyli... oblężenie

fot. Monika S. Jakubowska

Któregoś dnia po pracy, siedząc nad kanałem przy Kingsland Rd, Dziki wraz ze swoim kumplem Zackiem wpadli na pomysł zorganizowania koncertu KULT-u w Londynie i... jak postanowili, tak też zrobili. Były to czasy, w których aby zagraniczna grupa zagrała na terenie UK, wymagane było jednodniowe pozwolenia na pracę wydane przez tutejszy home office. Wysłane faxem dokumenty z pozwoleniami dotarły na granicę, gdzie Kult już czekał. Trudno sobie to dziś wyobrazić, ale w tamtych czasach, gdyby choć w małym stopniu coś nie "zagrało" muzycy nie zostaliby wpuszczeni na teren Wielkiej Brytanii! Koncert Kultu z 23 marca 2003 w nieistniejącej już Astorii okazał się - jak z perspektywy czasu ocenia Tomek - paradoksalnie najlepszym koncertem, jaki kiedykolwiek udało mu się zorganizować. Bilety wyprzedane zostały na dwa tygodnie przed wydarzeniem, a ich wartość u "koników" dochodziła nawet do 120 funtów! Pomimo tak kosmicznych cen, ludzie i tak je kupowali, a ponad 800 osób i tak zostało przed klubem bez biletów! Odbyły się nawet małe zamieszki, a policja zamknęła część Charring Cross Rd. Pierwszy koncert zespołu Kult w UK został zarejestrowany i znajduje się w archiwum firmy BUCH. Jak dotychczas nie został nigdy opublikowany.

Rozdział 5
BUCH... jak gorąco

autor projektu : Krzysztof Grabowski (Dezerter)
Jednoosobowa firma Buch narodziła się w Londynie wraz z pierwszym koncertem Kultu, czyli 23-go marca 2003. Nazwa powstała już we wrześniu 2002 roku na Hackney w mieszkaniu Zacka na Greenwood Road. Zakład Koncertowy Buch International Promoters na przestrzeni 10 lat zorganizował około 200 koncertów i imprez w UK, Irlandii oraz Holandii z czego 90% przypadło na Londyn. Firma wynajmuje czasem niezbędnych do zorganizowania eventu podwykonawców. Bywały lepsze i gorsze chwile w działalności BUCH IP. Niezależnie jednak od sytuacji ekonomicznej, Tomek szczerze przyznaje: "spełniam się robiąc w życiu to, co daje mi satysfakcję, choć łatwo nie jest. Jest to bardzo stresująca praca."

z Krzysztofem "Grabażem" Grabowskim (fot. Monika S. Jakubowska)
Przez 10 lat działalności, na koncertach BUCH-a zagrali: Kult, KNŻ, Buldog, Pidżama Porno, T. Love, KSU, Dezerter, Wilki, Renata Przemyk, Perfect, Habakuk, Tomek Lipiński, Tilt, Gaba Kulka, Raz Dwa Trzy, Czesław Śpiewa, Hey, Luxtopreda, Maria Peszek, Maryla Rodowicz, Closterkeller, Lech Janerka, Pogodno, Homo Twist, Maciek Maleńczuk, Myslovitz, Voo Voo, Kayah, Kinior+Makaruk Carbido (przedstawienie „Stolik”). Były tez dwa koncerty hip hopowe oraz kabaret Neonówka (produkcja przedstawienia na potrzeby DVD). Do BUCH-a zgłasza się ogromna ilość zespołów i artystów z propozycjami występu w Londynie.

Nie wszyscy jednak mieszczą się w "ramkach", jakie sobie założyła agencja na początku swojego istnienia. BUCH nie zorganizuje koncertów disco polo czy miałkich popowych artystów/celebrytów – z całym szacunkiem dla wszystkich tworzących muzykę.

Rozmowa przed radiowym spotkaniem ze słuchaczami Polisz Czart
fot. Zuzanna Potocka
W dziesięcioletniej historii firmy miały miejsce także imprezy cykliczne pt. "Antyparty", na których występowały kapele/Dj-e oraz odbywały się wystawy fotograficzne takich artystów jak Damian Chrobak czy Michał Olgierd Konstantynowicz i wielu innych. BUCH promował także zespól Poise Rite i był współproducentem teledysków tej kapeli, które reżyserował Marek Kremer. Przy produkcjach video firma współpracowała m.in. z Marcinem Juziukiem Cinosem, Markiem Hidi Kremerem, Piotrkiem Dobroniakiem, Darkiem Sztorcem, Damianem Chrobakiem, Agnieszką i Piotrkiem Apolinarskim. Przynajmniej raz do roku BUCH IP stara się zapraszać zespół/artystę, który nigdy wcześniej w UK nie występował.

BUCH IP zorganizował też coś w rodzaju przeglądu zespołów. 18. czerwca 2006 roku w Klubie Orła Białego na Balham odbył się pierwszy Przegląd Zespołów Muzycznych i Twórców oraz wystawa fotograficzna Damiana Chrobaka i Chrisa Nico. Imprezę poprowadził performer Paweł "Konjo" Konnak (kiedyś Lalamido). Warunkiem uczestnictwa było polskie pochodzenie przynajmniej jednego członka każdego zespołu. Zgłosiły się kapele: Non Profit, NIMH i The Socalites. Było jury, a na finał zagrał Tomek Lipiński solo. Każda kapela na swój sposób wygrała i zagrała jako support w kolejności przed Dezerterem, Hey-em i Kultem. Najlepszej z nich – polsko-afrykańskiej The Socalites BUCH IP wydał album demo w ilości 2000 sztuk. Płyta - jak dotąd - jest pierwszym i jedynym oficjalnym wydawnictwem Buch Records.

Jedyny taki Dzień Kobiet

Przypadający rokrocznie na dzień 8. marca tradycyjny Dzień Kobiet, to wbrew opinii ostatnich kilku dziesięcioleci, święto stare jak europejska cywilizacja i nie jest prawdą, jakoby jego zaistnienie musiało być kojarzone jedynie z walką o charakterze społecznym. Zanim bowiem kobiety przed ponad stu laty słusznie upomniały się o swoje prawa, w starożytnym Rzymie w pierwszych dniach marca, który - dla przypomnienia - był w tamtych czasach pierwszym miesiącem kalendarzowego roku, mężowie mieli zwyczaj hojnego obdarowywania swoich żon licznymi prezentami, a także spełniania ich najbardziej wyszukanych zachcianek. Świętowanie to nosiło nazwę Matronalia i - jak dowodzą badacze starożytności - nie tylko nie było ono przez ówczesne kobiety na swoich facetach w najmniejszym stopniu wymuszone, a wręcz przeciwnie, stanowiło z pietyzmem przygotowywane radosne okazanie należnego im szacunku.

fot. Damian Chrobak

Tegoroczne obchody Dnia Kobiet w Londynie - podobnie jak rzymskie Matronalia - również nie zostały na ich organizatorze przez piękniejszą część polskiej emigracji w najmniejszym stopniu wymuszone, a prezent, jaki panie otrzymały w tym roku od firmy BUCH z okazji ich Święta nie tylko zaskoczył swoim rozmachem, ale przede wszystkim pomysłowością. W sobotę 8 marca 2014 w londyńskim The Forum odbył się koncert, którego rozmiary już od momentu pojawienia się w Internecie pierwszej o nim wzmianki zelektryzowały nie tylko Polaków mieszkających na Wyspach, ale i tych, którzy aby to wyjątkowe widowisko przeżyć, zmuszeni byli do brytyjskiej stolicy dojechać lub dolecieć z bardzo odległych miejscowości.

fot. Sławek Orwat (opracowanie Monika S. Jakubowska)
Obok mieszkańców Anglii na ten unikalny koncert przybyli także Polacy z Glasgow, Aberdeen, Edynburga, Hamburga, Rotterdamu, a nawet Oslo.

Koncert rozpoczął się o 19:00 występem Kasi Nosowskiej. Po trwającej 15 minut przerwie na scenie pojawiła się Maria Peszek, której występ stanowił tym większą gratkę dla miłośników jej talentu, iż była to ostatnia możliwość obejrzenia tej wokalistki na żywo przed zapowiadaną dłuższą przerwą w koncertowaniu. Ostatnim z trzech muzycznych prezentów od BUCH IP z okazji Dnia Kobiet był występ Moniki Brodki, która to pięciogodzinne widowisko zakończyła, a niżej podpisany miał przyjemność je poprowadzić oraz wręczyć trzem damom polskiej piosenki tradycyjne goździki i... rajstopy.

Sławek Orwat

fot. Zuzanna Potocka

Polska Dziesiątka 
wg "Dzikiego"

Dezerter - Szara Rzeczywistość
Houk - Natural Way
Siekiera - Bez końca 
Brygada Kryzys - Centrala
Izrael - See I & I
Oddział Zamknięty - Ich marzenia
Pidżama Porno - Styropian
Pudelsi - Pudel z Gwadelupy
Kult - Arahja
Marek Grechuta - Korowód

Wywiad z Tomkiem  można przeczytać tutaj

18-go i 19-go września w Warszawie zagra Sundaram

18-go września w Obornikach Śląskich wystąpi Leafless Tree